Viet Nam
Về Việt Nam
Gửi trang này
Lưu trang này
In
Phát biểu tại Hội thảo về Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu
Diễn giả: Bà Setsuko Yamazaki, Giám đốc UNDP Việt Nam
Ngày: 5/7/2012
Sự kiện: Hội thảo về Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu
Địa điểm: Khách sạn Nikko, Hà Nội
Kính thưa ông Mai Phan Dung, Vụ phó Vụ Các tổ chức quốc tế, Bộ Ngoại giao;
Ông Đặng Trần Nam Trung, Trưởng phòng Nhân quyền và các vấn đề xã hội, Vụ Các tổ chức quốc tế, Bộ Ngoại giao;
Thưa các quý vị đại biểu,
Cách đây 5 năm, Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu còn là một khái niệm xa lạ đối với nhiều quốc gia. Được giới thiệu với tư cách là cơ chế đánh giá mới về nhân quyền của Hội đồng Nhân quyền LHQ, nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, cần làm quen dần với quy trình này. Hơn 64 quốc gia đã thực hiện đánh giá trước Việt Nam và vì vậy Việt Nam có lợi thế là được học tập kinh nghiệm từ các nước khác trước khi tiến hành lần kiểm điểm đầu tiên. Những kinh nghiệm này đã được chia sẻ tại một cuộc hội thảo tổ chức năm 2008, do UNDP phối hợp cùng Đại sứ quán Thuỵ Sĩ tổ chức. Cuộc hội thảo đó đã cung cấp cho các quan chức Chính phủ một cơ hội tìm hiểu thông tin từ các quốc gia khác, như Bahrain, cũng như trực tiếp từ Văn phòng Cao Uỷ LHQ về Nhân quyền.
Hội thảo ngày hôm nay, cũng tương tự như cuộc hội thảo được tổ chức năm 2008, là một phần của sự hợp tác giữa UNDP và Bộ Ngoại giao nhằm tăng cường năng lực cho Bộ Ngoại giao trong việc tham gia vào các cơ chế nhân quyền quốc tế. Hội thảo này cho chúng ta một cơ hội tuyệt vời để thảo luận về những thành tựu Việt Nam đã đạt được kể từ khi tiến hành Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu lần đầu tiên vào năm 2009, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm với Chính phủ Indonesia sau khi họ vừa hoàn thành lần đánh giá thứ hai.
Như các quý vị đã biết, Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu là một cơ chế riêng có của Hội đồng Nhân quyền LHQ. Mục đích của nó là nhằm cải thiện tình hình thực hiện nhân quyền tại 193 quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc. Được xây dựng bởi Đại Hội đồng LHQ vào năm 2006, cơ chế Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu giúp kiểm điểm việc thực hiện các nghĩa vụ và cam kết về nhân quyền của các quốc gia thành viên LHQ. Đồng thời, Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu cũng là một cơ hội đưa các quốc gia thành viên tới cùng thảo luận các vấn đề nhân quyền và học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau. Bà Navi Pillay, Cao Uỷ Nhân quyền LHQ, đã phát biểu tại Hội đồng Nhân quyền LHQ vào tháng 10/2011: “Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu đã tỏ ra là một công cụ có tính đổi mới, minh bạch và dựa trên sự phối hợp nhằm đem lại thay đổi. Cơ chế này lần đầu tiên đã giúp cho tất cả các quốc gia thành viên của LHQ được đánh giá trên cùng một cơ sở bình đẳng với nhau.”
Kể từ khi bắt đầu xây dựng quy trình Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu năm 2006, tất cả các quốc gia đã được tiến hành kiểm điểm và chu kỳ kiểm điểm lần thứ hai đã bắt đầu được khởi động trong năm nay. Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu lần đầu tiên là một trải nghiệm tích cực đối với Việt Nam, với 93 trong tổng số 133 khuyến nghị được Việt Nam chấp thuận. Phát biểu tại Hội đồng Nhân quyền ở Geneva năm 2009, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phan Bình Minh, người dẫn đầu phái đoàn làm việc về Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu của Việt Nam, đã cho biết: “Việt Nam nhận thức rõ tầm quan trọng của báo cáo Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu quốc gia, coi đó là một nghĩa vụ với tư cách là thành viên của LHQ đồng thời là một cơ hội để kiểm điểm một cách toàn diện và dựa trên sự tham gia về các thành tựu nhân quyền đã đạt được cũng như về các biện pháp thực hiện trong tương lai.”
Kể từ khi Việt Nam nộp bản báo cáo Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu quốc gia lần thứ nhất lên Hội đồng Nhân quyền đến nay mới được một năm rưỡi, và tôi xin được hoan nghênh Việt Nam, đặc biệt là Bộ Ngoại giao, đã bắt đầu chuẩn bị cho lần đánh giá thứ hai.
Nhân cơ hội này, tôi xin được nêuba vấn đề chính cần được chúng ta xem xét.
Vấn đề thứ nhất là về tầm quan trọng của việc theo dõi việc thực hiện các khuyến nghị đã được chấp thuận của báo cáo Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu. Việc chuẩn bị tiến hành Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu và dự thảo báo cáo quốc gia vốn đã là những công việc rất khó khăn và vất vả, nhưng việc theo dõi thực hiện các khuyến nghị còn khó khăn hơn thế nữa.
Không thể nghi ngờ gì về việc Việt Nam có khát vọng mạnh mẽ về thực thi các nghĩa vụ nhân quyền và hiện thực hoá các cam kết đã đưa ra trước cộng đồng quốc tế.
Sau lần kiểm điểm đầu tiên, Việt Nam đã nhanh chóng tiến hành một số hoạt động. Một cuộc đối thoại mở đã được tổ chức, trong đó đại diện Bộ Ngoại giao đã báo cáo về việc thực hiện cũng như các kết quả của Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu, các bộ ngành khác nhau đã được phân công và theo dõi thực thi các khuyến nghị nêu tại lần kiểm điểm đầu tiên. Bốn Báo cáo viên Đặc biệt về nhân quyền đã được mời đến thăm và làm việc tại Việt Nam – những chuyến thăm đầu tiên được nối lại kể từ năm 1998.
Mặc dù Việt Nam đã thực hiện một số hành động cụ thể ngay sau Kiểm điểm lần thứ nhất, một điều rất quan trọng là không được bỏ qua các khuyến nghị cần sự nỗ lực và tập trung dài hạn. Các khuyến nghị này bao gồm xây dựng các chiến lược và kế hoạch nhằm tiếp cận với các vùng sâu, vùng xa và cải thiện điều kiện sống của người dân; cải thiện điều kiện cho người khuyết tật. Đây là những khuyến nghị phải mất vài năm mới có thể đưa vào thực tiễn. Đồng thời cũng là những khuyến nghị sẽ giúp cải thiện đáng kể cuộc sống của người dân và góp phần rất lớn vào việc thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền ở Việt Nam.
Tại lần đánh giá tiếp theo sẽ được tiến hành năm 2014, Việt Nam sẽ cần phải cung cấp thông tin về việc thực hiện các khuyến nghị đã được chấp thuận, bao gồm cả ngắn hạn và dài hạn. Do đó một điều quan trọng đặt ra là cần duy trì một quan điểm và tầm nhìn dài hạn, đồng thời xây dựng các chiến lược cho cả sau năm 2014.
Vấn đề thứ hai tôi xin được nêu lên là về tầm quan trọng của một hệ thống theo dõi Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu hiệu quả.
Chỉ khi nào có sự phân bổ trách nhiệm rõ ràng và một cơ chế phối hợp làm việc giữa các cơ quan của Chính phủ cũng như việc tiến hành kiểm tra thường xuyên thì mới có thể đảm bảo việc theo dõi thực hiện có hiệu quả các khuyến nghị đã được chấp thuận. Tôi rất vui mừng được thấy nhiều bộ ngành có mặt tại đây ngày hôm nay, bởi vì các bộ ngành có vai trò quan trọng trong việc theo dõi thực hiện các khuyến nghị đã được chấp thuận của Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu.
Vấn đề thứ ba và cũng là vấn đề cuối cùng tôi muốn nêu lên là về tầm quan trọng của sự tham gia của xã hội dân sự trong quy trình Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu.
Việc chia sẻ thông tin qua các kênh truyền thông đa dạng sẽ giúp đảm bảo rằng công chúng sẽ có được một bức tranh toàn cảnh về những việc đã được tiến hành. Xã hội dân sự có vai trò rất quan trọng trong việc truyền tin và hiện đang tham gia vào mọi giai đoạn của quy trình Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu. Do đó, các tổ chức dân sự là các đối tác quan trọng trong quá trình chuẩn bị , theo dõi việc thực hiện các khuyến nghị của Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu và, cũng như ở lần kiểm điểm trước, họ cần được tạo cơ hội đóng góp vào lần kiểm điểm lần hai này.
Trước khi kết thúc, xin cho phép tôi được chào mừng hai chuyên gia, diễn giả khách mời của chúng ta tại hội thảo hôm nay. Từ Indonesia, chúng ta vinh dự được tiếp đón bà Indah Nuria Savitri.. Bà Savitri làm việc tại Ban Giám đốc về Nhân quyền và các Vấn đề Nhân đạo thuộc Bộ Ngoại giao Indonesia. Cám ơn bà rất nhiều vì đã tham gia cùng chúng tôi và những kinh nghiệm so sánh bà sẽ chia sẻ tại hội thảo này. Cũng cho phép tôi được cám ơn đồng nghiệp của tôi, bà Yu Kanosue đến từ Văn phòng Cao uỷ LHQ về Nhân quyền, vì đã có mặt tại đây với chúng ta ngày hôm nay và chia sẻ những bài học cũng như những tầm nhìn và kinh nghiệp quốc tế của Văn phòng Cao uỷ Nhân quyền LHQ về cơ chế Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu.
Kết thúc bài phát biểu, tôi xin được nhấn mạnh rằng với tư cách là cơ quan chịu trách nhiệm về Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu, LHQ tại Việt Nam rất vinh dự được hỗ trợ hội thảo lần này. Đây là một phần của một dự án đang được thực hiện giữa Bộ Ngoại giao Việt Nam và Chương trình Phát triển LHQ (UNDP). Chúng tôi mong đợi được tiếp tục hợp tác với Việt Nam trong cơ chế Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu trong bối cảnh chu kỳ kiểm điểm lần thứ hai đã bắt đầu được triển khai.
Tôi cũng xin được cảm ơn Bộ Ngoại giao Việt Nam và các bạn đồng nghiệp của tôi tại UNDP đã tổ chức hội thảo này, xây dựng một chương trình hội thảo thực sự đề cập tới một trong những khía cạnh chủ chốt của thiết chế nhân quyền quốc tế đương đại. Tôi rất mong đợi được tham gia cuộc đối thoại của chúng ta ngày hôm nay và được nhìn thấy những lợi ích đối với mọi người dân Việt Nam của việc thực hiện các khuyến nghị Kiểm điểm Định kỳ Toàn cầu ở mọi lĩnh vực và mọi thành phần xã hội.
Chúc các quý vị sức khoẻ và hạnh phúc, chúc hội thảo thành công tốt đẹp.
Xin cảm ơn.
