Home Page » Trang tin
emailIconGửi trang này bookmarkIconLưu trang này printIconIn

Thực trạng và giải pháp phát triển nguồn nhân lực vùng dân tộc, miền núi đến năm 2020

Hà Nội, 14/8/2012 - Ủy Ban Dân tộc với sự hỗ trợ của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tại Việt Nam tổ chức Diễn đàn Chính sách về Phát triển Nguồn nhân lực vùng Dân tộc thiểu số và Miền núi. Tham gia Diễn đàn có một số quan chức cấp cao của Chính phủ Việt Nam, Quốc hội, cơ quan Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, các đối tác phát triển cũng như đại diện đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và các cơ quan nghiên cứu.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy Ban Dân tộc – ông Giàng Seo Phử, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quốc hội – ông K’Sor Phước và Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam – bà Pratibha Mehta nhấn mạnh cam kết và sự quan tâm của Chính phủ trong việc thực hiện cam kết của Việt Nam đối với Công ước quốc tế về Chống phân biệt chủng tộc (CERD). Các đại biểu cũng nêu ra một số vấn đề cần quan tâm trong quá trình hoạch định chiến lược, các chương trình, chính sách của Chính phủ nhằm phát triển nguồn nhân lực, tạo cơ hội bình đẳng cho đồng bào DTTS tham gia ngày càng sâu, rộng vào quá trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

Hiện nay, vùng có đông đồng bào các dân tộc thiểu số sinh sống như miền núi phía Bắc, Tây nguyên, Tây Nam bộ đang tăng trưởng nhanh và hội nhập vào sự phát triển chung của cả nước. Tuy nhiên trình độ phát triển và mức thu nhập bình quân của các xã có đông dân tộc thiểu số và các hộ người dân tộc thiểu số so với mức trung bình của các tỉnh, huyện còn thấp hơn và khoảng cách đó ngày càng có xu hướng gia tăng.

Theo báo cáo nghiên cứu về nguồn nhân lực DTTS do UNDP hỗ trợ UBDT thực hiện, hiện nay  nguồn nhân lực này lại đang thiếu và yếu về nhiều mặt so với nhu cầu.

Tỉ lệ thấp bé, nhẹ cân và tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ em vùng dân tộc và miền núi hàng năm có giảm đi nhưng vẫn cao so với mức trung bình trong cả nước. Tỷ suất chết trẻ em dưới 1 tuổi cũng ở mức cao. Đây là một trong những nguyên nhân gây ảnh hưởng lớn đến sự phát triển về thể chất, trí tuệ… của nguồn nhân lực vùng dân tộc và miền núi và của đồng bào dân tộc thiểu số rất ít người.   

Hệ thống giáo dục còn thiếu cả về số lượng, chất lượng giáo viên và phương pháp giảng dạy. Tỷ lệ bỏ học còn cao ở tất cả các cấp học. Chương trình học chưa thực sự phù hợp. Mặc dù gần đây Bộ Giáo dục và Đào tạo đã cho phép các địa phương điều chỉnh 30% chương trình học phổ thông cho phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế của địa phương nhưng chương trình học vẫn chưa thực sự phù hợp với học sinh nhiều nhóm DTTS. Đào tạo song ngữ cần được nhân rộng về quy mô cũng như chất lượng đào tạo phù hợp với các nhóm DTTS.

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một mục tiêu chính được đề ra trong Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của Chính phủ. Hiện nay 75% dân số ở vùng DTTS nằm trong độ tuổi lao động, tuy nhiên, tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo ở các khu vực này còn rất cao. Các khoá đào tạo nghề ngắn hạn và dài hạn chưa phù hợp và chưa đáp ứng được nhu cầu của lao động người dân tộc thiểu số. Cơ hội việc làm tại chỗ lại quá khó khăn do đồng bào DTTS thường sinh sống ở vùng địa lý chia cắt không thu hút được các doanh nghiệp đầu tư. Vấn đề tăng cường hợp tác giữa các cơ sở đào tạo nghề với các cơ quan đơn vị khác nhằm đảm bảo rằng thông tin về thị trường lao động được chia sẻ và thông tin đến người dân là hết sức cần thiết.

Về quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công, tỷ lệ cán bộ là người DTTS trong UBND tỉnh, huyện còn thấp (khoảng 10,9% và 11,32%). Trong tổng số 48.200 cán bộ DTTS cấp xã, số người có trình độ học vấn trung học cơ sở chiếm 45,7%, tiểu học là 18,7%, chỉ có 1,9%  có trình độ cao đẳng và đại học. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng cung cấp dịch vụ công và quá trình truyền tải những yêu cầu và tính đặc thù của đồng bào DTTS vào trong các chương trình, chính sách của Chính phủ.

Với hiện trạng trên, các bài trình bày đều thống nhất quan điểm chung khẳng định nguồn nhân lực có vai trò quyết định trong phát triển kinh tế xã hội giảm, nghèo và đầu tư cho phát triển nguồn nhân lực là đầu tư cho phát triển bền vững trong tương lai. Do vậy cần nhìn nhận phát triển nguồn nhân lực một cách toàn diện, như một khâu chiến lược đột phá trong Khung chính sách Dân tộc trong tầm nhìn đến năm 2020, trong đó tập trung vào nâng cao chất lượng nguồn nhân lực DTTS. 

Các cơ quan Liên Hợp Quốc nhấn mạnh vai trò hỗ trợ các quốc gia tạo ra cơ hội và tạo mọi điều kiện cho người dân và cộng đồng được tiếp cận tới các cơ hội phát triển: “Chúng tôi ghi nhận nỗ lực của Chính phủ khi tổ chức những diễn đàn đối thoại cởi mở và có nhiều bên tham gia như Diễn đàn Chính sách ngày hôm nay. Thảo luận về chủ đề phát triển nguồn nhân lực vùng DTTS và miền núi là cần thiết để giúp Việt Nam xác định những chính sách và cách tiếp cận nhằm đẩy mạnh sự phát triển của vùng DTTS và đảm bảo các mục tiêu Thiên niên kỷ sẽ đạt được tại từng cộng đồng DTTS” - trích bài phát biểu của Bà Pratibha Mehta, Điều phối viên Thường trú của Liên Hợp Quốc tại Việt nam.

Tại Diễn đàn, đại diện các cơ quan của Chính phủ và cộng đồng quốc tế đang hỗ trợ cho vấn đề phát triển DTTS và giảm nghèo ở Việt Nam đã chia sẻ các bài học kinh nghiệm về việc xây dựng và thực hiện các chính sách, chương trình, dự án hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực vùng dân tộc thiểu số ở Việt Nam, đồng thời thảo luận và tìm ra các giải pháp, phương pháp tiếp cận tốt nhất cho việc xây dựng và thực hiện các chính sách phát triển nguồn nhân lực vùng dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn từ nay đến 2020.

2012-08-15 16:36

Về đầu trang